Grundreglur Og Terminologi Av Prenting Litstýring
Oct 23, 2022
Lat boð hava
Litleiðsla hevur verið virðismett av alsamt fleiri prentsmiðjum, og grundreglurnar og fakligu treytirnar fyri litstýring eru vorðnar okkara neyðugu vitan. Skipanin stýrir okkara framleiðslugongd og røkkur okkara góðskumálum.
1. Meginreglan um grundlit .
[sjónligt ljós] 380nm til 720nm er tað úrvalið av ljósbylgjum, sum mannaeygað kann merkja, sum kallast "sjónligt ljós", uttanfyri hetta økið er "ósjónligt ljós".
[Ósjónligt ljós] Niðanfyri 380nm er ultraviolett ljós, X{-strála, gammastrálur, kosmiskar strálur o.s.fr.; omanfyri 720nm er infrareyðar strálur, mikrobylgjustrálur, radarstrálur, útvarpsstrálur o.s.fr.
[Sólarljós] Sólarljós fevnir um sjónligt ljós og ósjónligt ljós. Fyri reaktiónina av mannaeyganum er ljósbylgjan frá 400nm til 500nm blátt ljós, 500nm til 600nm er grønt ljós, og 600nm til 700nm er reytt ljós
[Additiv litskipan] Red (R), grønt (G), og blá (B) ljós verða nevnd teir tríggir primæru litirnir í tilsetningslitskipanini, og at blanda teir kunnu framleiða ein og hvønn lit. Reyð ljós (R) + grønt ljós (G) {{2} gul ljós (Y), grønt ljós (G) + blátt ljós (B)=cyan ljós (C), blátt ljós (B) + reytt ljós (R)=magenta ljós ( M). Tá javnir partar av teimum trimum primæru litunum av ljósi verða settir saman, kemur hvítt ljós fram. Cyan (C), magenta (M), og gul (Y) ljós eru mótsettir litir av reyðum (R), ávikavist grønum (G) og bláum (B) ljósi. At blanda eitthvørt par av mótsettum litum fer eisini at framleiða hvítt ljós.
[Subtractiv litskipan] Tað eru eisini tríggir primærir litir í pigmentum (herundir prentblekk), nevniliga cyan (C), magenta (M) og gul (Y), sum hoyra til subtraktiva litskipanina, og avrikið er mótsatt teimum trimum primæru litunum í additivu litskipanini. At leggja tveir ljóstónir afturat gevur ein ljósari lit, meðan tvey pigment verða blandað til at framleiða ein myrkari lit, tí pigmentið tekur nakað av tí sjónliga ljósinum upp. Teoretiskt kann blandingin av teimum trimum primæru litunum CMY í pigmentinum framleiða ein og hvønn lit, eisini svart; faktiskt fer teirra blanding bert at framleiða partvísar litir, og blandingin av somu nøgd av CMY fer bert at framleiða myrkabrúnt, ikki svart. Orsøkin er, at pigmentini í dag ikki eru heilt ideell, so tørvur er á svørtum og blettlitum í prentblekki fyri at fylla hendan manglið.

2. Sambandið millum ymiskar lithættir
RGB-stilling
Hon er samansett av trimum litum av ljósum, reyðum, grønum og bláum, og verður í høvuðsheitum brúkt í skjánum á skjálvtaskjálvtanum, so hon eisini eitur litljósstillingin. Ljósið á hvørjum liti er býtt upp í 256 stig frá 0 til 255, 0 merkir einki slíkt ljós, 255 merkir tann mest metta tilstandurin av hesum ljósi, og mynda sostatt RGB litljósháttin. Svart er, at einki av teimum trimum ljósunum er bjart. Teir tríggir ljósstrálurnar verða lagdar afturat í pørum til at mynda cyan, magenta og gular. Jú sterkari ljósið, jú ljósari liturin, og at enda, er tað trý RGB ljósið saman hvítt, so RGB-hátturin verður nevndur additiv litháttur.

CMYK-stilling
Hon er samansett av blekki av fýra litum av cyan, magenta, gulum og svørtum, og verður í høvuðsheitum brúkt í prentaðum evni, so hon eisini eitur littilfarsháttur.
Nøgdin av hvørjum blekki, sum verður brúkt, er frá 0% til 100%, og fleiri litir verða framleiddir við at blanda tey trý blekkið av CMY, sum bara eru reyð, grøn og blá. Av tí at tey trý blekkini av CMY ikki kunnu mynda reint svart í prenting, er eitt serstakt svart blekk K kravt, og mynda sostatt littilfarsháttin hjá CMYK. Jú størri nøgd av blekki er, jú tyngri og myrkari liturin; umvent, so er tað minni nøgdin av blekki, jú ljósari er liturin. Tá einki blekk er, sært tú hvítt pappír við ongum prentaðum á, so CMYK-stillingin verður nevndur subtraktivur litur.
Lab-stilling
Tað er ein teoretiskur háttur at skráseta ljósarlitin.
CIE (Commission International de de l'Eclairage) er stytting av Altjóða Illumination Association, sum orðar altjóða standardir fyri at máta lit og mátar litvirði.
CIE mentist L*, a* og b* virði til at máta litvirði, hesin mátihátturin verður nevndur CIELAB.
L* umboðar lættleika, sum varierar frá bjartum (hemji tíð L*=100) til myrkur (heftur at L*=0). A* virðið umboðar eina litbroyting frá grønum (-a*) til reytt (+a*), meðan b* virðið umboðar eina litbroyting frá gulum (+b*) til blátt (-b*). Við at brúka hesa skipan kann ein og hvør litur finna eina samsvarandi støðu á sínum korti.
△E: Fjarstøðan millum CIE L*a*b* litrúmini, sum umboða tveir litir, sum verða brúktar til at vísa samlaða litmunin og staðfesta kvantitativar littoleransur, vanliga í einum perceptuelt einsháttaðum kromatiskum rúmi. Rokna ΔE. L, a, b og ΔE virðini á prentaða evninum kunnu mátast við at brúka spektrodentitometer eXact.

3. Limut-sambandið hjá teimum trimum háttunum
Hvør litur hevur sítt tilsvarandi litúrval, sum kallast litspælið.
Millum teir tríggjar lithættirnar hjá RGB, CMYK og Lab hevur Lab størsta litspæl, sum fevnir um alt tað sjónliga ljósið í mannaeyganum. Liturin, sum fólk síggja, er skrásettur eftir bylgjulongdini. Tað, sum mannaeygað kann síggja, er reytt, appelsinlitt, gul, grønt, blá, blá og lilla. Teir báðir endarnir á hesum strálum fevna eisini um infrareyðar strálur og ultraviolettar strálur, og bylgjulongdirnar av hesum báðum sløgunum av optiskum fibrum eru ov langar ella Um tað er ov stutt, so kann menniskjaeygað ikki síggja tað, og tað er útilokað frá Lab. Við øðrum orðum, so leingi vit síggja ljósið, so inniheldur Lab tað. Lab litrúmið er ein millummaður fyri litumlegging millum ymisk tól-avhengandi litrúm, og er eitt tól{6}} óheft litrúm. Liturin, sum er umboðaður av einum Lab-virði, er serstakur. Tí er Lab litrúmið eitt tilknýtt litrúm til litstýring, og er kjarnin í ICC-profilinum (litkarakteriseringsfíla).
Í Lab eru RGB litir við, tað vil siga, at litspælið av RGB er minni enn Lab. Hetta sigur okkum eisini, at ikki allir litir kunnu sýnast fram á skjánum, so sum gull, sum fluorescerandi litir o.s.fr. Eitt annað øki inni á Lab er CMKY. Yvirhøvur er litspælið hjá CMKY minni enn tann hjá RGB, og ein munandi partur av litspælinum hjá hesum báðum litunum snýr seg um, men sum litir í CMYK eru uttanfyri RGB. Hetta sigur okkum eisini, at nakrir prentaðir litir ikki speglast rætt á skjálvtanum.

Í veruligum arbeiði hevur tú kanska valt ein sera nøktandi lit á skíggjanum, og hesin liturin skal vera innan fyri RGB, beint uttanfyri CMYK. Tá tú skalt prenta hesa myndina út, mást tú minna teg á, at allir prentarar eru CMYK, og prentarin fer sjálvvirkandi at umskipa RGB litvirðini til nærmasta CMYK virðið. Hendan umleggingin førir við sær ein týðiligan litmun millum prentaða litin og tann vísta litin. At ikki feilirnar hjá øllum ytri faktorum so sum prentarar, skjálvtar o.s.fr., er hesin litmunurin framvegis óunniligur. Tí mugu vit, tá vit gera eina mynd, rætt velja tilsvarandi litstilling eftir útgangskrøvunum.
Tað sæst týðiliga á myndini niðanfyri, at eftir at hava umskapa RGB-stillingina til CMYK-stilling, er litmunurin týðiligur.
Ovari partur av myndini er standard RGB tríggir litir, og niðari parturin er broytingin eftir umlegging til CMYK. Tú kanst gera hesa royndina sjálvur: brúka Photoshop til at fylla RGB myndina við trimum litblokkum: R255, G255, B255, trýst síðani á Ctrl+Y áhaldandi fyri at skifta millum RGB og CMYK háttar aftur og aftur, eygleiða teir mun.

4. Umsókn um kromatiska avvik Delta-E (ΔE)
1. CIE LAB
LAB litrúmið er grundað á teoriina um, at ein litur ikki kann vera bæði bláur og gulur samstundis. Tí kann eitt virði nýtast til at lýsa tey reyðu/grønu og gulu/bláu emblemini. Tá ein litur brúkar CIE L*a*b*, umboðar L* lættleikavirðið; a* umboðar tað reyða/grøna virðið og b* umboðar tað gula/bláa virðið.
Viðmerking: CIE LAB △E total litmunur △L+ merkir hvítt, △L- merkir svart △a+ merkir reyðligt, △a- merkir grønt △b+ merkir gulur, △b- merkir blátt.
CIE LCH
CIE LCH litmodellið brúkar sama litrúm sum L*a*b*, men tað brúkar L til lættleikavirðið; C fyri mettingarvirðið og H fyri sylindriska koordinatina av lituvinkulvirðinum.
2. Hættur til at áseta litneyvleika við at brúka Delta-E (ΔE) Máting
Nú vit vita, hvør lit neyvleiki er og hvat fólk vænta av tí, skulu vit vita, hvussu vit kunnu áseta litnágreinileika? Generelt sæð, í prentsmiðjuni, vilja fólk helst brúka Delta{0}}E til at máta, sum er ein mátiháttur at lýsa "mun", lit neyvleikin kann mátast og roknast lutfalsliga lætt.
3. Hvat er ein Delta-E (ΔE) máting?
Flestu litmátingar eru gjørdar við tólum, sum máta CIELab (háttur at plotta litupplýsingar, sum eru savnaðar inn við spektrometerum) virði. Samanberingar millum litir verða gjørdar við at samanbera tey bæði settini av CIELab-svarum støddfrøðiliga, umframt við at rokna út munin á teimum. Virðið, sum verður nýtt til at lýsa munin, eitur Delta-E. Hóast Delta{4}}E kann avleiðast roknirættað, so verður tað ofta lýst sum tann minsti munurin á liti og liti, sum menniskjaliga eygað kann fata. Vegna sambandið millum Delta-E og menniskjaliga fatanina hevur Delta{{7}E-virðið víst seg at vera sera effektivt, tá ið lýst verður við mun á prentaðum sýnum. Í prentsmiðjuni verður ein Delta-E av millum 3 og 6 alment mett at vera góðtikið.
Meðan mátingar við Delta{0}}E eru fyri eygleiðara, blekki og miðlavariabiliteti, er nakað av tolsemi her, og onkur broytileiki í blekki og pappírsgóðska kann tolast. Men tað er altíð ein ávísur standardur, hvat er standard Delta{{2}E broytiligheit? Undir rakstri av pressuni skal sýnistøkubilið til góða vinnuliga prenting ikki vera ymiskt frá meira enn 3 til 6 Delta-E-eindir fyri tíðina, sum hon koyrir. Delta-E kann kvantifisera neyvleika av litreproduktión til eitt talvirði, sum kann endurspegla neyvleika av liti, so minni virðið, jú betur, og jú størri virðið er, jú meira skeivt er liturin.
4. Litvirkni í ymiskum Delta-E-øki:
[ΔE virðið er 1.6{2}}3.2] Menniskjaeygað kann í grundini ikki skilja litmunin, sum vanliga verður mettur sum sama litur. Her eru bert fáir professionellir skjálvtar, so sum EIZO EIZO og onnur modell kunnu gera tað;
[ΔE virði er 3,2-6,5] Fakliga útbúgvin fólk kunnu skilja munin, men vanlig fólk kunnu ikki eygleiða munin, og inntrykkið er í grundini tað sama.
[ΔE virði er 6,5-13] Litmunurin sæst, men hann kann metast sum sama litur;
[ΔE virði millum 13-25] verður mett sum ein annar litur, og út yvir hetta virðið, verður tað mett sum ein annar litur.
Við støði í hesum kunnu eldri pressur uppliva meira variatión enn 3 til 6 Delta{{2}E eindarvirði, men um henda broytiligheit er góðtikin fyri prentarar og kundar ella ikki, skal tað vera Stovna. Tá eitt prentarbeiði fer upp um fyritøkubroytiligheitsnormar, er tað klókasta at steðga við at prenta og royna at áseta orsøkina til broytiligheitina. Eftir at orsøkin er eyðmerkt og rættað, kann prentarbeiðið halda fram.
5. Delta-E (ΔE) litmunarformul:
{{0}CIELab (1976) nógv brúkt í offset-prenting
{{0}CIE2000 optimal litmunarformul, grundað á eina betraða útgávu av CIEELab (1976), definerað sum ein nýggjur standardur við ISO
{0}CMC er nógv brúkt í prent- og litingarídnaðinum
-CIE94 er nýtt í tekstilteiginum
5. Litmátingarstilling
Umseting av M-mátingarháttum M0, M1, M2 og M3.
• Teoretiskt er hvørt nýtslutilfelli til at máta ljósviðurskifti lutfalsliga greið
• M0 er hóskandi til nýtslu, tá hvørki undirlagið ella myndalitarevnið inniheldur optiskar ljósareyðar.
• M1 er hóskandi til substrat ella myndalitir, ella bæði innihalda optiskar ljósareyðar. Eisini hóskandi til undirlag, sum innihalda fluorescens, mugu fluorescens eginleikar savnast inn, og myndalitarevnið kann vera vísur í, at hann ikki inniheldur fluorescens.
• M2 varð nýtt til pappírsfluorescens, men vildi eisini sleppa undan ávirkanini av dátunum.
• M3 verður nýtt til serlig endamál, har fyrstu yvirflatu refleksjónirnar skulu minkast, herundir nýtsla av polariseraðum ljósi.
6. Tættleikastandardval
ISO T{0}}status
T{0}}tilstandurin er eitt breiðbandssvar, sum er nógv brúkt í norðuramerikansku prentingarvinnuni, og er í løtuni tann mest brúkta mátitilstandurin í prent- og pakkitilgongdini.
ISO E status
E-staturin er ein evropeiskur standardur og brúkar eitt Wratten 47B slagfiltur, sum hevur eitt hægri gult tal í mun til T-statin.
ISO Ein status
Ein status verður vanliga brúktur í myndatøku, bókabinding og klára vinnugreinum.
ISO I status
Serliga gjørt til at máta tri{0}} litblekk á pappír. Smáar ósamsvar kunnu henda, tá ið ikki verður mátað non{2}}tricolor blekk.
Xrite G Status
X{0}}Rite er breið-}band svar, sum er gjørt serliga til prentgongdina, líkist T-typuni, uttan so at tað er meira viðkvæmt fyri tjúkkari gulum blekki.
Mest brúkta mátistreytin í prentingini hjá mínum landi er ISO T-tilstandurin, sum eisini er forsetta mátitilstandurin hjá nógvum tólum. Í ítøkiligum umsóknum eiga vit eisini at geva gætur eftir góðskueftirlitskrøvunum, og áseta endaligu mátistreytirnar eftir veruligu góðskueftirlitskrøvunum.
7. Litleiðsluhugtøk
1. Metamerisma
Tá eitt par av litum vísir sama lit undir eini ávísari ljóskeldu, men undir aðrari ljóskeldu eru teirra litir ymiskir, er hetta fyribrigdið "metamerisma".
2. LitHeðsla
Tá ein lutur verður hitaður, verður litljósið útlátið mált. Lithitin verður vanliga lýstur í absolutum hita ella Kelvinstigum. Ein lágur lithiti sum reyður er 2400 stig K, ein høgur lithiti sum bláur er 9300 stig K, og ein neutralur lithiti sum gráur er 6500 stig K.
3. Ógjøgnumføri
Goymslukraftindeksið kann endurspegla klædningsførleikan hjá klæðingarblekkinum til undirlagið. Um goymiorkan er hægri, merkir tað, at málingin ella blekkið ikki er lætt at broyta orsakað av litinum á undirlagnum undir ásetingini.
4. Colorimetur
Eitt optiskt mátitól, sum uppger svarið hjá menniskjanum til reyð, grønt og blátt ljós.
5. Reflektancecurve/Spektral kurva .
Ein graf, sum avmyndar reflektivitetin hjá einum objekti fyri ymiskar bylgjulongdir av ljósi.
6. D50
Vísir ein CIE standardlýsara við einum lithita á 5000 stig K. Í prentsmiðjuni verður hesin lithitin nógv brúktur til at gera eygleiðingarljóskassar.
7. Hugleiðing
Lýs prosenttalið av ljósi, sum sæst aftur frá yvirflatuni á einum objekti. Við at brúka ein spektrofotometur, kann endurspeglan av lutum í ymiskum millumbilum eftir sjónliga spektrinum mátast. Um tað sjónliga spektrið er abscissa og reflektansan er ordinatin, kann liturin á objektinum teknast.

